كشف نمودن سرّ سلاطين ، و يكى ديگر اخلال نمودن در ملك او ، و يكى متعرض شدن مر حريم او [ را ] . و هم‌چنين بايد كه مصادقه با عامهء مردمان نكند و تا ممكن باشد آشنايى و معروفيت با ايشان را تقليل نمايد ؛ چون‌كه بسيارى آشنايان موجب بسيارى حقوق و بىشمارى اذيت است ؛ از آن‌جايى كه ابناى زمان ، خصوصا اهل زمان ما ، چنان‌كه در حديث نبوى است كه « لا يزال الدّهر فى سفال » « 1 » همگى فاسدند و عثرت كسى را اقاله نمىكنند و از لذت او در نمىگذرند و عيوب و عورات او را مستور نمىدارند و بر نقير و قطمير حساب مىكنند و بر قليل و كثير حسد مىبرند و براى خود انصاف مىگيرند و براى اين‌كس انصاف نمىدهند و بر خطا و نسيان مؤاخذه مىكنند و عفو نمىنمايند و باطن خود را بر نفاق و كينه و ذمايم مشحون مىدارند و تفريق بين الجماعات مىكنند و به گمان بد خود با اين‌كس سلوك مىنمايند و به انواع عيوب ، اين‌كس را نسبت مىدهند و انتظار بليه و مصيبت اين‌كس را مىكشند . و از اين‌جا است كه جناب امير عليه السّلام فرمودند به بعضى از مسترشدين كه « قلل معارفك » ؛ يعنى تقليل بنما اصدقا و آنانى كه تو آن‌ها را بشناسى . بعد از آن فرمودند كه « بل انكر من عرفت منهم » « 2 » ؛ يعنى بلكه انكار بنما هركس را كه از ايشان مىشناسى ايضا . و حديث اخوان ثقه و اخوان مكاشره از آن جناب ايضا سابقا ذكر نموده شد . و جناب امام جعفر عليه السّلام فرمودند كه تفتيش از حال مردمان منما كه بدون صديق خواهى ماند و تفتيش از حال علما مكن كه بدون عالم خواهى ماند و تفتيش در حليت رزق خود مكن كه بدون رزق خواهى ماند . « 3 » و در حديث ديگر است كه « خالطوا الناس باعمالهم و زايلوهم بالقلوب » « 4 » ؛ يعنى مخالطه بنماييد با مردمان در كردارهاى ايشان و از

--> ( 1 ) . اين جمله پيدا نشد ، البته در بحار الأنوار ، ج 25 ، ص 274 چنين آمده « لا يزال الدهر فى الالتباس » آمده و هم‌چنين « لم يزل الدهر فى الارتماس » ج 4 ، ص 297 . ( 2 ) . مستدرك الوسائل ، ج 11 ، ص 387 ، باب 51 من ابواب جهاد النفس ، ح 16 . ( 3 ) . براى فقره اول حديث ، ر . ك : اصول كافى ، ج 2 ، ص 651 و 652 ، ح 2 ؛ حديث چنين است : « لا تفتش الناس فتبقى بلا صديق » . ( 4 ) . احياء علوم ، ج 2 ، ص 207 ؛ چنين آمده : « خالطوا الناس باعمالكم و زايلوهم بالقلوب » ؛ محجة البيضاء ، ج 3 ، ص 398 و صدوق ، امالى ، ص 164 ، مجلس 36 ، ح 1 ، با اختلاف .